Dagboek in Gaza: maandag 3 – vrijdag 7 december 2012

Posted on December 12, 2012

3


De verkorte versie van dit dagboek werd op zondag 9 december uitgezonden op Radio 5 en is hier te beluisteren.

Maandag 3 december

M’n dagelijkse leven hier draait nog steeds vooral om werk, werk en nog eens werk. De nasleep van het 8-daagse Israëlische offensief is nog steeds voelbaar, zowel qua het onderzoeken van de gepleegde oorlogsmisdaden, als de interesse van internationale interesse en delegaties. Tijd voor ontspanning is er weinig, tot vanavond.

Samen met een collega spreek ik af met Nidal, een vriend die tijdens het offensief zijn oom verloor en daarvoor terug naar Gaza was gereisd. Hij werkt als journalist in Duitsland en kwam hier naartoe om bij zijn familie te zijn en een korte documentaire te maken over wat hen en de mensen om hen heen is overkomen.

Nidal is altijd opgewekt en ook vanavond, terwijl we aan de koffie zitten, is hij weer ‘in good form’. “Ok, we gaan het nu even niet over de oorlog of werk hebben”, zegt hij resoluut. En inderdaad, voor het eerst in meer dan drie weken tijd, gaan onze gesprekken ergens anders over. Hij vertelt de ene grap na de andere en we vergeten alle drie even waar we zijn. Dan blijkt dat Nidal met een dilemma zit, dat typische is voor jonge mannen in Gaza: “Ik heb vandaag een bijzonder meisje gezien. In een oogopslag deed ze iets met me, gewoon toen ik langs haar kantoor liep. Wat moet ik nu doen? M’n gevoel zegt me dat ik terug moet en haar moet aanspreken. Maar wie weet, schrikt dat haar wel af of komt ze erdoor in de problemen.” Een echt antwoord is er niet. Het zou inderdaad verkeerd kunnen uitpakken, Gaza is behoorlijk conservatief en iemand mee uitvragen voor een thee of koffie, is hier verre van normaal. Nidal besluit er nog even verder over te peinzen.

Dinsdag 4 december

Vandaag sprak ik voor het eerst met iemand die het 8-daagse offensief aan de Israëlische zijde van de grens beleefde.  Jan, een jonge freelance journalist uit Duitsland, kwam zes weken daarvoor aan in Jeruzalem. Hij hoopt daar de komende tijd als verslaggever voor Duitse media te werken. Ik vroeg hem of er in het dagelijkse leven om hem heen wat te merken viel van wat er gaande was in de Gazastrook. Daarbij doelde ik eigenlijk op mogelijke onrusten in Palestijnse wijken in Jeruzalem, meer politie op straat, of een kleine demonstraties of een wake ergens in de stad.

Zijn antwoord had daar echter niets mee te maken; hij had een luchtalarm meegemaakt als gevolg van raketten die vanuit de Gazastrook op Israël werden afgevuurd. Tot dat moment was het dagelijkse leven volgens hem heel normaal en was er niets te merken van wat er gaande was. Echter, toen het alarm klonk, brak totale paniek uit: “Ik snapte niet goed wat er aan de hand was en mensen waren compleet hysterisch. Ik zat samen met mensen in een openbaar toilet, binnen in een gebouw. Om mij heen werd gehuild en druk met familie gebeld. Na een minuut of tien, toen er nog steeds niet gebeurd was, ging ik maar weer naar buiten. Het was heel onwerkelijk.”

Terwijl hij vertelt, herinner ik me de dagen in Gaza. Geen luchtalarm, geen schuilkelders. Wat in Israël angstige minuten tijdens een luchtalarm waren, waren in Gaza 8 lange dagen en nachten waarin geen enkele plek veilig was; geen huis, geen school, geen moskee, niets. Het blijft moeilijk uit te leggen wat de mensen in Gaza hebben meegemaakt in die tijd. Ik denk niet dat het ergens mee te vergelijken valt.

Woensdag 5 december

Deze week zijn er nog steeds vele buitenlandse delegaties die de Gazastrook bezoeken, vele om een beeld te krijgen van de huidige situatie, maar ook om medicijnen en andere hulpgoederen te komen brengen.

Onder de buitenlanders die nu hier zijn, zijn ook enkele Nederlanders. Met hen bezoek ik vanavond een college in Jabaliya, in het noorden van de Gazastrook. Het college wordt gesteund vanuit Nederland en wilde ons graag een rondleiding geven. Vol passie vertelt Munir el Borsh, de directeur over zijn college en welke nieuwe vaardigheden zijn studenten toevoegen aan de samenleving.

Wanneer ik afscheid neem van de leden van de Nederlandse delegatie, wordt ik bijna tot tranen toe geroerd door de Marokkaans-Nederlandse imam Fauzi. Hij was de hele avond vrij stil en had net als alle andere mannen, i.p.v. mijn hand geschud, zijn hand op zijn borst gelegd toen hij me begroette. Dat is hier een vrij gebruikelijke en zeer respectvolle manier waarop mannen vrouwen begroeten. Bij het afscheid nemen, stapt hij naar me toe en schudt mij enthousiast en stevig de hand: “Succes meid!” zegt hij. Het gebaar van aanmoediging klinkt door in zijn stem. Ik krijg een brok in mijn keel: mijn levens in Gaza en Nederland komen zo op een geweldige manier samen.

Donderdag 6 december

De politieke onrust in Egypte blijft verder toenemen. Wanneer het onrustig is in Egypte, voelt Gaza dat ook.

De grensovergang Rafah, tussen de Gazastrook en Egypte, is de enige echte mogelijkheid voor Palestijnen in de Gazastrook om naar het buitenland te reizen. De Egyptische inlichtingendienst screent iedereen die via Rafah binnenkomt altijd grondig, in een procedure die voorafgaat aan het doorreizen via de grens. Nu er veel politiek tumult is in Egypte, zijn de ambtenaren van de inlichtingendienst in geen velden of wegen te bekennen waar het gaat om de screening voor de grens. Dat heeft als gevolg dat vele mannen nu de doorgang geweigerd wordt en Gaza niet in of uit kunnen reizen.

Vrijdag 7 december

Vanochtend stapte ik samen met een vriendin een jurkenwinkel binnen. We waren allebei op zoek naar een simpele jurk om te huren. Vanavond wordt een groot kerstfeest georganiseerd door buitenlandse medewerkers van de VN. De dresscode is sjiek, gala. Tjah, dat heb ik natuurlijk niet in de kast hangen hier.

De felle kleuren, glinstersteentjes en franjes op alle jurken deden bijna pijn aan onze ogen. Wat een kermis, hoe ga ik hier wat uitzoeken, dacht ik. De typische Arabisch en Palestijnse stijl voor trouwerijen en feesten is uitbundig en voor mij als Nederlandse, erg kitsch.

Maargoed, met wat hulp van de vrouwen in de winkel, vonden we toch wat om vanavond te dragen. Terwijl we staan te worstelen met de ritsjes van onze jurken, vraagt Haneen, één van de verkoopsters; “hoe zie je Gaza?” Het is de meest gestelde vraag als je buitenlandse bent. “Het is een plek van extremen, je vindt hier alles; de mooiste dingen in het leven, de meest verschrikkelijke, op alle vlakken,” antwoord ik.

“Hoe zie jij Gaza?”, vraag ik haar. Haar antwoord verrast me: “het is de beste plek ter wereld, ondanks alles en ondanks wat de rest van de wereld van ons denkt”. Wanneer ik haar vraag wat er zo mooi is aan Gaza, zegt ze “de mensen”. Ik begrijp haar meteen. De Palestijnse cultuur heeft een warmte, gastvrijheid en vrijgevigheid die ik nog nooit ergens zo intens heb gevoeld. Haneen zegt dat ze graag aan de buitenwereld wil laten zien hoe gewoon en tegelijkertijd bijzonder haar volk is. In haar vrije tijd fotografeert ze het dagelijkse leven in Gaza, iets wat de buitenwereld zelden te zien krijgt. Haar hoop voor de nabije toekomst is dat haar foto’s geëxposeerd zullen worden in Parijs. Een Palestijnse organisatie is daar nu mee bezig. Geweldig, ik hoop dat het haar lukt.

De Palestijnen in Gaza zijn ook net mensen. Mensen die gezien en gehoord willen worden, als medemens.

Posted in: Palestine